Αποδόμηση – Καμπύλες – Κίνηση

Τρεις λέξεις που χαρακτηρίζουν το έργο της

Η Ζαχά Χαντίντ γεννήθηκε στις 31 Οκτωβρίου 1950 και απεβίωσε στις 31 Μαρτίου 2016. Ήταν Ιρακινή – Βρετανή αρχιτέκτονας, εκπρόσωπος της σχολής αποδόμησης.

Ήταν η πρώτη γυναίκα που της απονεμήθηκε το Βραβείο Pritzker το 2004, ένα διεθνές αρχιτεκτονικό βραβείο που απονέμεται σε εν ζωή αρχιτέκτονες, από το ίδρυμα Χάιατ, το οποίο θεωρείτε κορυφαίο στο κόσμο για την τέχνη αυτή. Μπορούμε να το αποκαλέσουμε και ως το «Νόμπελ της Αρχιτεκτονικής». Μια από τις βασικές αρχές των έργων της Χαντίν είναι η αποδόμηση.

Η αποδόμηση από τις αρχές του 80΄ αποτέλεσε το νέο ρεύμα της αρχιτεκτονικής, το οποίο έρχεται να ακυρώσει τον κραταιό μεταμοντερνισμό. Η γενική αρχή του ρεύματος είναι ότι, η μορφή ακολουθεί τη φαντασία. Η αρχιτεκτονική της αποδόμησης συνοδοιπορεί με την τέχνη της εποχής, έχοντας ως κοινή αφετηρία την αφαίρεση. Τα κτήρια αυτά γίνονται αμέσως αντιληπτά από τον θεατή. Είναι σαν τεράστια αφαιρετικά γλυπτά, χωρίς να εκπέμπουν τη στερεότυπη εικόνα ενός κτηρίου. Δεν υπάρχει δηλαδή σαφής είσοδος ή έξοδος, δεν υπάρχει αριστερό και δεξί. Το τελικό αποτέλεσμα ενός τέτοιου κτηρίου δεν είναι ούτε λογικό αλλά ούτε και μεταφυσικό, σαφέστατα όμως εκπέμπουν ένα δυναμισμό.

Οι καμπύλες στην αρχιτεκτονική χρησιμεύουν για να ηρεμούν το μάτι του θεατή. Όμως εκτός από αυτό εξυπηρετούν και τη βασική μορφή σχεδιασμού της ισλαμικής αρχιτεκτονικής. Το μάτι χαϊδεύει με μια φυσική ευκολία και ευχαρίστηση την εικόνα, όπως ακριβώς χαϊδεύουν το αυτί, οι μελωδικές αρμονικές της μουσικής. Οι καμπύλες είναι από τις πιο οικείες γραμμές στον άνθρωπο, αφού τις συναντάμε στη φύση, στα δέντρα, το νερό, στην άμμο, στα σύννεφα ακόμα και στο ανθρώπινο σώμα. Η καμπύλη παραπέμπει περισσότερο στη θηλυκή φύση και στην τρυφερότητα. Μπορούμε να αποκαλέσουμε την καμπύλη γραμμή, «γραμμή της συναίσθησης και της έκφρασης».

A view of the Maxxi building, Italy’s first national museum of contemporary art designed by Iraqi architect Zaha Hadid, during a press-day preview in Rome on May 27, 2010. The Maxxi will open its dorrs to the pubblic on May 30.
AFP PHOTO/ALBERTO PIZZOLI

Η Κίνηση ως φιλοσοφική αριστοτελική έννοια του όρου, σημαίνει τη διεργασία της αλλαγής. Κίνηση είναι κάθε μετάβαση από τη μορφή στην ύλη. Η κίνηση εκδηλώνεται με τέσσερις τρόπους. Πρώτα με την κίνηση που προκαλεί την αλλαγή της θέσης, δεύτερον με την κίνηση που επιφέρει αυξήσεις κάποιας ποσότητας, τρίτον με την κίνηση που προκαλεί τη φθορά και τέταρτον με την κίνηση που επιφέρει αλλαγές στην ποιότητα.  Έτσι και τα έργα της Χαντίντ, δεν υπακούουν σε καμιά μορφή στατικότητας. Δημιουργούν συνεχώς μια εξελισσόμενη κίνηση και στους τέσσερις τομείς της αριστοτελικής φιλοσοφικής που αναφέραμε, περί κίνησης. Τα έργα της έχουν μια κυκλική ατέρμονη πορεία, που κάνει την αρχιτεκτονική της να μοιάζει με κινούμενο νερό, μια αλληλουχία στα γεφυρώματα των όγκων και των επιφανειών που κάνουν ακόμα πιο έντονη την έννοια της κίνησης. Θα λέγαμε ότι η προσπάθεια της Χαντίντ να λύσει το πρόβλημα της κατανόησης ροής των σταθερών σχημάτων, δηλαδή του κύκλου του τετραγώνου κ.α. προσθέτει στην αρχιτεκτονική ένα νέο λεξιλόγιο.

Τα έργα της Zaha Hadid κατέχουν μια εμβληματική θέση στη παγκόσμια αρχιτεκτονική τέχνη. Το ταλέντο και η επιβλητική της προσωπικότητα την ανέβασαν στο πιο ψηλό βάθρο της αρχιτεκτονικής.

 

Πολυξένη Γκιούρη

04/04/2019

Πηγή: http://www.zaha-hadid.com/architecture/guangzhou-opera-house/

https://www.lemonde.fr/architecture/article/2015/09/24/zaha-hadid-devient-la-premiere-femme-a-recevoir-la-medaille-d-or-royale-pour-l-architecture_4770168_1809550.html

 

Εικόνες: https://www.lemonde.fr/architecture/article/2015/09/24/zaha-hadid-devient-la-premiere-femme-a-recevoir-la-medaille-d-or-royale-pour-l-architecture_4770168_1809550.html

 

https://www.lifo.gr/articles/architecture_articles/95974/epiteloys-giati-itan-toso-simantiki-arxitektonas-i-zaxa-xantint

 

 

 

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται.