« Η Πλατεία Ομονοίας γεννήθηκε όταν η πόλη των Αθηνών έγινε  πρωτεύουσα. Σχεδιάστηκε από τους Εδουάρδο Σάουμπερτ και Σταμάτη Κλεάνθη και περιλήφθηκε στο πρώτο πολεοδομικό σχέδιο των Αθηνών (1835). Ήταν ανώμαλη έκταση με συκιές, αμπέλια αγρούς και ρέματα. Είχε επιβλητικές διαστάσεις, αφού στην περιοχή αυτή προβλεπόταν η ανέγερση των ανακτόρων, Υπουργείων και Δημοσίων Υπηρεσιών.

Οι διαστάσεις της πλατείας μειώθηκαν, ενώ το σχήμα της άλλαξε επανειλημμένα. Διατήρησε, όμως, την αίγλη και τη λειτουργία της, οπότε δικαιολογημένα χαρακτηρίστηκε «Ομφαλός της Αθήνας και την Ελλάδας». Στην Πλατεία συγκεντρώθηκε ο Αθηναϊκός λαός για να πανηγυρίσει την έξωση του Βασιλιά, στις 12 Οκτωβρίου 1862 και την ημέρα εκείνη μετονομάστηκε από πλατεία Όθωνος σε πλατεία Ομονοίας.

Χώρος πολιτικών και προεκλογικών συναθροίσεων και συγκοινωνιακός κόμβος με έξι σημαντικές οδικές αρτηρίες, παρακολουθεί τις εξελίξεις και τα κοινωνικά ρεύματα κάθε εποχής. Στη διάρκεια ενός αιώνα, η πλατεία γνώρισε τρεις μεγάλες αλλαγές, χάνοντας τον γραφικό της χαρακτήρα. Τη δεκαετία του ΄30 , κάτω από την επιφάνεια της πλατείας, δημιουργείται ο κεντρικός Σταθμός του Ηλεκτρικού Σιδηρόδρομου Αθηνών – Πειραιώς. Στα τέλη της δεκαετίας του ΄50 , ανακατασκευάζεται εκ βάθρων ο σταθμός και η Ομόνοια αποκτά στρογγυλό σιντριβάνι.

Ταυτοχρόνως, αλλάζει και ο οικοδομικός περίγυρος. Τα περισσότερα νεοκλασικά κτήρια που κοσμούσαν την πλατεία κατεδαφίζονται και στη θέση τους υψώνονται νέες κατασκευές. Ο τόπος ψυχαγωγίας των χρόνων του ρομαντισμού μετατρέπεται σε κέντρο μητρόπολης και μετάβασης ανθρώπων και οχημάτων. Τη δεκαετία του ΄90, αλλάζει για τελευταία φορά το σχήμα της πλατείας και στα έγκατα της, αναπτύσσεται το δίκτυο του μετρό.

Το 2020, η Ομόνοια απέκτησε ξανά την παλιά της αίγλη, μέσα από μια ολιστική ανάπλαση που ξυπνά μνήμες από το παρελθόν, με το νέο και φιλικό προς το περιβάλλον στρογγυλό σιντριβάνι και ταυτόχρονα  αναβαθμίζει τον δημόσιο χώρο, ως μια σύγχρονη και προσβάσιμη προς τους κατοίκους και τους επισκέπτες πλατεία.»

Το κείμενο είναι γραμμένο και εκτίθεται σε πλάκα στην πλατεία Ομονοίας.

Πεντάκυκλο  του Γιώργου Ζογγόπουλου (2001)  Υδροκίνητο έργο απ΄.ο ανοξείδωτο χάλυβα ύψους 15,00 μέτρων.

Το 2001, ο διεθνώς γλύπτης Γιώργος Ζογγόπουλος σε ηλικία 100 ετών, παρουσίασε το έργο στη  Μπιενάλε της Βενετίας και το ίδιο έτος τοποθετήθηκε στην Ομόνοια. Η κίνηση των κύκλων γίνεται  με την ροή του νερού σε συνθήκες άπνοιας. Όταν φυσάει διακόπτεται αυτομάτως η λειτουργία του.

Η στεφάνη του κύκλου γεμίζει ανισοβαρώς με νερό και το έκκεντρο βάτος μετακινεί τον κύκλο στην Β θέση. Το νερό αδειάζει και το έκκεντρο βάρος των χορδών του κύκλου τον επαναφέρει στην αρχική θέση Α.

Το «Πεντάκυκλο» του Γ. Ζογγόπουλου ζωντανεύει ξανά, με αποκλειστική δωρεά του Ιδρύματος Ωνάση, στο πλαίσιο της κοινής πρωτοβουλίας με το Δήμο Αθηναίων, «Τέχνη στο δημόσιο χώρο».

Σύνταξη κειμένου- φωτογραφίες: Γκιούρη Πολυξένη 15/05/2020