Της Πολυξένης Γκιούρη

Polyxeni Gkiouri

01/06/2020

Σύμφωνα με την ελληνική μυθολογία η Παιώνια πήρε το όνομά της από τον Παίωνα ή Παιάνα, θεό της θεραπείας. Όπως λέει ο μύθος είχε θεραπεύσει τον Άδη και τον Άρη από τραύματα. Ο Παίων ήταν μαθητής του Ασκληπιού (θεό της Ιατρικής και της Υγείας). Κάποτε η Λητώ, μητέρα του Απόλλωνα και θεά της γονιμότητας, του δίδαξε πώς να αποκτήσει μια μαγική ρίζα που φύτρωνε στον Όλυμπο, η οποία απάλυνε τον πόνο των γυναικών κατά τον τοκετό. Ο Ασκληπιός ζήλεψε και αποπειράθηκε να σκοτώσει το μαθητή του. Ο Δίας έσωσε τον Παίωνα από την οργή του Ασκληπιού μεταμορφώνοντας τον στο λουλούδι της Παιώνιας.

Η Παιώνια είναι από τα άνθη που προτιμούν οι νύφες. Θεωρείται οιωνός καλής τύχης για ένα ευτυχισμένο γάμο, ενώ στην Κίνα θεωρείται ο βασιλιάς των λουλουδιών και συνδέεται με την τιμή, τον πλούτο, την αριστοκρατία, την αγάπη και τη γυναικεία ομορφιά.

Την Παιώνια μπορείς να την βρεις σε διάφορα χρώματα, φούξια, κοραλλί, ροζ, και λευκό κ.α. εκτός από μπλε. Η μυρωδιά της είναι διαφορετική σε όλα τα στάδια της ανθοφορίας της, από όταν είναι κλειστό μπουμπούκι μέχρι το τελικό της άνοιγμα. Κάποιες έχουν άρωμα πιο δυνατό από τριαντάφυλλο, άλλες καθόλου κι άλλες μυρίζουν άσχημα.

Η πιο γνωστή «botanical» είναι η Παιώνια η αρσενική (paeonia mascula) που φύεται σε πολλά βουνά της Ελλάδας, ενώ σπανιότερες και ιδιαίτερα όμορφες είναι, η Παιώνια του Κλούσου (paeonia clusii) που φύεται στην Κρήτη και στην Κάρπαθο, οι ντόπιοι την ονομάζουν πηγουνιά. Στη Ρόδο έχουμε την Παιώνια η ροδία (Paeonia rhodia), στον Παρνασσό την Παιώνια η παρνασική (paeonia parnassica)  και  την Παιώνια κριόμορφος (Paeonia arietina). Παιώνιες ενδημικές έχουμε στην Σκαφιδωτή Πρέβεζας και στο Δόλο Ιωαννίνων.

Οι Παιώνιες «herbacees και arbustives»  έχουν εντυπωσιακά μεγάλα άνθη, τα οποία φτάνουν διάμετρο μέχρι και 35 εκατοστά με ύψος μέχρι και 3 μέτρα και με μεγάλα παλαμοσχιδή φύλλα.

Καλλιεργήθηκαν στην Κίνα το 1000 π.Χ. και έφτασαν στην Ιαπωνία τον 8ο αι.

Στη σημερινή εποχή είναι ιδιαίτερα αγαπητό λουλούδι και το χρησιμοποιούν σε κήπους ή σε μπουκέτα.

Το politismos.online, έχει την τιμή να φιλοξενήσει στις σελίδες του και να συνομιλήσει με την κ. Benedicte de Foucaud, η οποία, καλλιεργεί σε μια τέφρα ενός Μεσαιωνικού κάστρου, στο Chateau de Sourches της Γαλλίας, 2545 διαφορετικές ποικιλίες Παιώνιων. Το project ξεκίνησε 15 χρόνια πριν και από το 2015 έχει ανοίξει της πύλες του στο κοινό. Έχει ήδη γίνει αίτηση για να γραφτεί στο βιβλίο Γκίνες. Όταν η φύση κάνει τέχνη ο άνθρωπος φτιάχνει πολιτισμό.

Selon la mythologie grecque, la pivoine tire son nom du dieu guérisseur, PEON.

D’après la légende, c’est lui qui a guéri Hadès et Arès de leurs blessures. Il fut aussi l’élève du dieu de la médecine et de la santé, Asclepios. Déesse de la fécondité et mère d’Apollon, Léto luis avait appris comment se procurer un bulbe magique ne poussant que sur le Mont Olympe, et qui avait la propriété de délivrer les femmes des douleurs de l’enfantement. Fou de jalousie, Asclepios voulut tuer son élève. Mais Zeus le sauva, en le métamorphosant en une fleur, la pivoine.

Celle – ci est une des fleurs préférées des promises, auxquelles elle offre toutes les chances de faire un heureux mariage. En Chine, où elle est considérée comme la reine des fleurs, on relie la pivoine à l’idée d’honneur, de richesse, de noblesse, d’amour, et, pour les femmes, de beauté.

Il en existe de toutes les couleurs sauf des bleues. Certaines ont un parfum plus intense que celui des roses.

La plus connue parmi les pivoines en Grèce est la paeonia mascula qui est une espèce botanique. Elle est présente dans de nombreuses régions montagneuses de Grèce. Plus rares et particulièrement belles sont les pivoines de Kloussos en Crète et dans l’île de Carpathos, que les habitants nomment « pigounia ». Rhodes a sa variété (paeonia rhodia), tout comme le Parnasse (paeonia parnassica). On trouve aussi la pivoine « cramoisi », d’un rouge foncé intense, encore connue sous l’appellation de pivoine arietina. Enfin, il en existe à l’état endémique autour de Preveza et de Ioanina.

Les pivoines herbacées et arbustives produisent des fleurs très impressionnantes, pouvant atteindre trente-cinq centimètres de diamètre, certaines  atteignent 3 mètres.

Elles ont été cultivées en Chine dès mille AVJC, et sont arrivées au Japon vers le huitième siècle de notre ère.

De nos jours, on les apprécie particulièrement comme parures des jardins, ou en bouquets.

Pour en parler, POLITISMOS.ONLINE a l’honneur d’accueillir dans ses colonnes Madame Bénédicte De Foucaud qui, dans le parc dix-septième siècle de sa demeure, le CHATEAU DE SOURCHES, en France, entretient 2545 espèces différentes de ces plantes. Elle a commencé à s’en occuper il y a quinze ans, et, dix ans plus tard, en 2015, a décidé d’ouvrir au public les portes de sa propriété.

Une demande est en cours pour son inscription au livre GUINESS.

Quand la nature est ARTISTE, l’homme en fait un objet de CULTURE.

  • Καταρχάς να σας ευχαριστήσω! Είναι μεγάλη μου τιμή και χαρά, που δεχτήκατε να σας φιλοξενήσω στο politismos.online. Πολλοί είναι αυτοί που πιστεύουν, ότι οι άνθρωποι που ασχολούνται με τα λουλούδια, είναι ρομαντικοί και ευαίσθητοι. Να τολμήσω να ρωτήσω, αν είστε και εσείς ρομαντική και ευαίσθητη;
  • Tout d’abord, soyez remerciée d’avoir accepté l’invitation de POLITISMOS.ONLINE. C’est pour moi un grand honneur et une grande joie ! Nombreux sont ceux qui pensent qu’il faut être romantique et sensible pour se consacrer aux fleurs. Si j’osais…l’êtes-vous ?
  • Ευαίσθητη σίγουρα, ρομαντική; Ναι νομίζω και ρομαντική. (Ανασήκωσε τους ώμους και χαμογέλασε.).
  • Sensible, sûrement ! Romantique…avec le sourire…oui, je crois !
  • Πότε ξεκίνησε αυτή η ενασχόληση σας;
  • Quand avez-vous commencé ?
  • Αγόρασα την πρώτη μου Παιώνια στο Άμστερνταμ της Ολλανδίας το 2003. Είχαμε πάει τρεις φίλες εκδρομή και αφού αγοράσαμε το λουλούδι, είπαμε ότι θα αγοράζουμε ένα κάθε χρόνο, μέχρι να φτιάξουμε ένα κήπο, εκείνες στη Γενεύη εγώ στη Γαλλία. Εγώ τελικά ήμουν η μόνη που συνέχισα και το 2009 πήρα την απόφαση να μετατρέψω την τέφρα του κάστρου σε κήπο.
  • C’est à Amsterdam, en 2003, que j’ai acquis ma première pivoine, lors d’une excursion en compagnie de deux amies. A cette occasion, nous nous sommes fait promesse d’en acheter une autre chaque jour, et de les regrouper dans nos jardins, à Genève, et pour ce qui me concerne, en France. Mais finalement, je suis restée seule à persister dans cette voie, et c’est ainsi qu’en 2009 j’ai pris la décision de faire des douves du château un parc à pivoines !

  • Μόνο εσείς απασχολείστε με τον κήπο από την οικογένειά σας;
  • Vos proches vous aident-ils ?
  • Θα έλεγα ότι είναι οικογενειακή επιχείρηση. Όταν ανοίγουμε τις πόρτες, είναι όλοι εδώ και βοηθάνε όσο γίνεται, γιατί και η κόρη μου και ο γιος μου αλλά και ο άντρας μου έχουν τις δουλειές τους.
  • C’est une entreprise familiale ! Quand nous ouvrons nos portes, ma fille, mon fils et mon mari sont présents, bien qu’ils aient leur propre travail.
  • Πότε ήταν η πρώτη φορά που συναντήσατε αυτού του είδους τα λουλούδια;
  • Quel a été votre premier contact avec la pivoine ?
  • Είδα πρώτη φορά τέτοιο λουλούδι, όταν ήμουν έξι ετών. Η μαμά μου όταν γεννήθηκα, φύτεψε έναν σπόρο, χρειάζονται έξι χρόνια μέχρι να βγάλει το πρώτο άνθος. Ήταν πολύ περήφανη όταν άνθισε, γιατί ήταν ένα πολύ ωραίο λουλούδι. Μου έφτιαξε τα μαλλιά, μου έβαλε φόρεμα, μετά άλλο φόρεμα και μετά άλλο!!! (γελά) Μέχρι να βρούμε αυτό που πήγαινε καλύτερα με το λουλούδι. Πήρε πολύ ώρα όλο αυτό. Όλα έγιναν για να με βγάλει μια φωτογραφία με την Παιώνια!!
  • Je l’ai découverte à six ans. A ma naissance, maman a mis des semences en terre. Il a fallu tout ce temps jusqu’à la première floraison ! Elle en a ressenti une grande fierté, tant les fleurs étaient belles ! Aussitôt, elle m’a coiffée, m’a fait essayer une robe, puis une autre, et une autre encore, jusqu’à trouver celle qui s’y assortissait le mieux. Et tout ce travail pour une photo, de moi avec cette pivoine !
  • Γνωρίζετε τον Ελληνοαμερικάνο Νάσο Δάφνη, ο οποίος είχε βοτανικό χόμπι την υβριδοποίηση των Παιώνιων δέντρων;
  • Connaissez-vous Naso Dafni, cet artiste gréco-américain dont la passion était de créer de nouvelles variétés de pivoines par hybridation ?
  • Φυσικά τον γνωρίζω! Γράφω μάλιστα γι αυτόν στο δεύτερο, από τα τρία βιβλία που έχω εκδώσει. Ήταν από τους πιο σπουδαίους υβριδοποιείς του 20ου αι., ανακάλυψε το «backcrossing» που είναι σπουδαίο για τους εκτροφείς, χρησιμοποιώντας την καλύτερη ποιότητα από κάθε υβρίδιο.
  • Oui, bien entendu ! J’en parle d’ailleurs dans le second de mes trois livres. Il a été un des créateurs les plus importants du vingtième siècle, passé maître dans l’art des « des rétro-croisements » les plus pertinents, en tirant de chaque hybride la plus haute qualité possible.
  • Έχετε κάνει και εσείς τέτοια απόπειρα, υβριδοποίησης των λουλουδιών;
  • Vous-même, avez-vous fait ce type de tentative ?
  • Δεν το έχω επιχειρήσει, γιατί πραγματικά δεν έχω χρόνο. Απαιτεί να παρακολουθείς του σπόρους σου, οι οποίοι χρειάζονται από την στιγμή που τους φυτεύεις 4-6 χρόνια για το πρώτο άνθος, που μπορεί και να μην έχει πετύχει. Οπότε καταλαβαίνετε πόσο χρόνο απαιτεί.
  • Non, par manque de temps ! En effet, il est primordial de suivre tout le processus, donc de s’y consacrer entièrement durant quatre à six années, jusqu’à la première floraison, et ceci, sans aucune garantie de réussite ! Alors, vous comprenez…
  • Ποιο είδος από τις Παιώνιες είναι το αγαπημένο σας και γιατί;
  • Quelle est votre variété préférée ?
  • Το αγαπημένο μου είδος είναι το «Jeanne Cayeux», γιατί έχει πολύ ιδιαίτερα και έντονα χρώματα. Μάλιστα όταν προσλαμβάνω ζωγράφους για να απεικονίσουν Παιώνιες, είναι το πρώτο λουλούδι που τους βάζω να ζωγραφίσουν, κι αν καταφέρουν να το αποτυπώσουν ικανοποιητικά, περνάνε το τεστ.
  • La « Jeanne Cayeux », pour ses couleurs si particulières et intenses ! Ainsi, quand j’engage des artistes afin qu’ils peignent les pivoines, je la leur propose en premier. Et s’ils y parviennent de manière satisfaisante, le test est réussi !

  • Υπάρχει κάποιο φυτό που σας συνδέει συναισθηματικά με κάποιο γεγονός;
  • En existe-t-il une qui vous rattache émotionnellement à un événement en particulier ?
  • Η «P. Japonica» (Ιαπωνική Ανδρομέδα) είναι ένα που του έχω αδυναμία, γιατί μου το έδωσαν από τον βοτανικό κήπο της Γενεύης και ήταν μικρό και πολύ αδύναμο. Σήμερα όταν το βλέπω να ανθίζει το χαίρομαι ιδιαίτερα.
  • Oui, la « P.Japonica », que j’ai reçue du Jardin botanique de Genève, toute petite et chétive. Aujourd’hui, la voir fleurir me touche tout particulièrement.

  • Το 2015 ανοίξατε τις πύλες σας στο κοινό, πως ανταποκρίθηκε ο κόσμος;
  • Vous avez ouvert vos portes au public en 2015. Comment a-t-il réagi ?
  • Ήταν ενθουσιασμένοι, ακόμα μέχρι σήμερα έχω επισκέπτες οι οποίοι επιστρέφουν κάθε χρόνο για να δουν την εξέλιξη του κήπου.
  • Avec enthousiasme ! Actuellement, j’ai des visiteurs qui reviennent tous les ans pour voir l’évolution du jardin.
  • Όλη αυτή η απίστευτα όμορφη παραμυθένια ατμόσφαιρα, πόσο δυσκολία έχει στην υλοποίηση και διατήρησή της.
  • En quoi la réalisation et la conservation de cette création aussi incroyablement belle et extraordinaire est-il difficile ?
  • Θέλει φυσικά συνεχή φροντίδα ένας τέτοιος κήπος, 2545 ποικιλίες έχουν 2545 ξεχωριστά προβλήματα! Το κάθε ένα από αυτά θέλει άλλη αντιμετώπιση και φροντίδα.
  • Un tel jardin demande évidemment une attention de tous les instants. 2545 variétés, cela signifie 2545 problèmes, car chacune exige une approche et des soins spécifiques !

  • Είναι αλήθεια ότι η ανθοφορία τους φτάνει μέχρι και τα 100 χρόνια;
  • Est-il vrai que leur capacité de floraison peut atteindre cent ans ?
  • Οι Παιώνιες χωρίζονται σε 3 κατηγορίες. Η «Herbaceous», που θα μπορούσε να τα πει κανείς τα φυλλοβόλα, χάνουν δηλαδή τα φύλλα τους τον χειμώνα.
    Τα «tree peonies», που είναι όπως υποδηλώνει και το όνομα τους, δεντράκια και είναι αειθαλή.  Και ένα υβρίδιο αυτών τα Itoh, που πήρε το όνομα του από τον ιάπωνα δημιουργό τους. Οι παιώνιες της κατηγορίας «Herbaceous» λοιπόν, είναι αλήθεια πως μπορούν να παράγουν άνθος μέχρι 100 χρόνια, ίσως και παραπάνω.

IL y a trois catégories de pivoines. En premier lieu, les « Herbacées », variétés à feuilles caduques, puisqu’elles tombent l’hiver.

Puis les « Arbustives », qui, comme il est suggéré par leur appellation, sont des arbustes à feuillage persistant.

Enfin, une variété hybride de ces dernières, la ITOH, qui porte le nom de son créateur japonais.

Et c’est exact, oui, les pivoines, notamment les arbustives peuvent porter des fleurs pendant plusieurs siècles.

  • Νιώθετε ότι έχει ολοκληρωθεί το όνειρό σας, ή υπάρχουν σχέδια μελλοντικά που είναι ανεκπλήρωτα;
  • Pensez-vous avoir réalisé votre rêve, ou avez-vous des projets à concrétiser dans le futur ?
  • Ιδανικά θα ήθελα να έχω όλα τα είδη Παιώνιων που υπάρχουν! Επίσης έρχονται κάθε χρόνο καλλιτέχνες και αποτυπώνουν τις Παιώνιες, όπως το challenge που σας ανέφερα παραπάνω και θα ήθελα, να φτιάξω ένα βιβλίο με όλα τα πρωτότυπα.
  • Idéalement, je voudrais voir rassemblées ici toutes les sortes existantes de pivoines ! Chaque année, des artistes viennent pour les représenter, et passer le « test » dont je vous ai parlé ! J’aimerais faire un livre de leur œuvre.
  • Ποια άλλα άνθη είναι τα εκλεκτά σας;
  • Quelles autres fleurs aimez-vous ?
  • Μου αρέσει πολύ το Lilas, λατρεύω τη μυρωδιά των λουλουδιών του συγκεκριμένου δέντρου. Η Βουκαμβίλια μου αρέσει πολύ επίσης! Το λουλούδι Lili (Lys στα γαλλικά). Γενικώς μου αρέσουν όλα τα λουλούδια, τα θεωρώ ένα δώρο από τη φύση.
  • J’aime beaucoup les lilas, j’adore leur parfum ! J’apprécie énormément les bougainvillées ! Et les lys ! Et toutes les fleurs en général, qui sont comme un cadeau de la nature…
  • Αν σας ζητούσα να κάνετε μια ευχή, ποια θα ήταν αυτή;
  • Si je vous demandais de faire un vœu, quel serait-il ?
  • Να έχω αρκετό χρόνο να τελειώσω αυτό που ξεκίνησα και να μπορέσω να μεταδώσω, κάτι, από αυτά που έμαθα στη διαδρομή στα παιδιά μου.
  • De disposer d’assez de temps pour achever ce que j’ai commencé, et de pouvoir transmettre une part de ce que j’ai appris en chemin à mes enfants.
  • Θα ήθελα την τελευταία ερώτηση να ζητήσω από εσάς να την κάνετε στον εαυτό σας.
  • J’aimerais, pour finir, que ce soit vous qui vous posiez la dernière question !

Δεν ξέρω… (σκέφτεται)…Ίσως θα ήταν η εξής: Τι ήταν αυτό που κέρδισα μέσα από όλη αυτή την αφοσίωση;  Ο κήπος μου έμαθε να έχω υπομονή και πάθος! Θεωρώ πως είναι σημαντικό μάθημα, κυρίως για την εποχή και για τους ρυθμούς που ζούμε. Πάθος και Υπομονή! Όπως έκλεισε και ο Βολταίρος το βιβλίο του Candide ‘il faut cultiver notre jardin’. «Πρέπει να καλλιεργήσουμε τους κήπους μας».

Je ne sais pas…Celle-ci peut-être : quel enrichissement ai-je tiré de ce à quoi je me suis voué dans mon jardin ?

Il m’a offert en partage la patience et la passion… C’est une grande leçon à l’époque et dans le rythme où nous vivons.

Oui, Passion et Patience ! A la façon de Voltaire concluant son « Candide » :

IL FAUT CULTIVER NOTRE JARDIN.

  • Σας ευχαριστώ από καρδιάς και σας εύχομαι και εγώ με την σειρά μου, να έχετε μια όμορφη και αρωματισμένη ζωή όπως αυτός ο παραμυθένιος κήπος με τις Παιώνιες. Να εκπληρώσετε όλες τις επιθυμίες σας!
  • Je vous remercie du fond du cœur, et à mon tour, je vous souhaite une vie emplie des beautés et des parfums de votre merveilleux Jardin des Pivoines. Que vos vœux puissent se réaliser !
  • Εγώ σας ευχαριστώ πολύ, για αυτή την πολύ όμορφη συνέντευξη.
  • Merci aussi à vous pour ce très bel échange…

Η συζήτηση με την κ. Benedicte de Foucaud ήταν όμορφη σαν ένα λουλούδι. Έχει και η ίδια κάτι από λουλούδι πάνω της και όπως μας άφησε να καταλάβουμε και μέσα της. Δεν είναι τυχαίο που γεννήθηκε μαζί με μια Παιώνια.

Ma conversation avec Madame Bénédicte De Foucaud a été à l’image d’une floraison. Elle-même tient de la fleur, par sa personne, et, comme elle me l’a laissé entrevoir, par ce qui émane de son âme.

Et ce n’est pas un hasard, qu’elle ait vu le jour en même temps qu’une pivoine !

Château de Sourches 72240 Saint-Symphorien FRANCE

https://www.chateaudesourches.com/?fbclid=IwAR19R6Qw2av5Sql6-4AHMD3qEXDcqKhRngv8N1yWTP6ndXdjA0NMcT7R9GA

Συνέντευξη: Γκιούρη Πολυξένη (Polyxeni Gkiouri)

Μετάφραση στα γαλλικά: Michel Serve.

Traduction française : Michel Servé.

Φωτογραφίες: Madame Bénédicte De Foucaud – Λία Αικατερίνη Γκιούρη

Crédit photographique : Madame Bénédicte de Foucaud – Lea Ekaterini Gkiouri

Ευχαριστούμε θερμά την Λία Αικατερίνη Γκιούρη, για την βοήθεια της στην υλοποίηση αυτής της συνέντευξης.

Chaleureux remerciements pour sa contribution à la réalisation de cette interview à : Lia Ekaterini Giouri.