Της Αφροδίτης Δεδουσοπούλου

8/4/2019

Γκραβούρες, ακουαρέλες, λάδια, όπου και να γυρίσω το κεφάλι το βλέμμα μου μαγεύεται από τα χρώματα, απλώνεται στον καμβά και τα χαρτιά. Και τότε ξεκινάει το ταξίδι χάρη στη ζωγραφική. Στα λιθόστρωτα δρομάκια της Μονμάρτης, τις γέφυρες του Σηκουάνα, την αψίδα του Θριάμβου τον πύργο του Άιφελ, το  φαρδύ δρόμο του Champs Elysées. Σχέδια και ζωγραφιές που μεταφέρουν τη σκέψη στα όμορφα μέρη του Παρισιού. Και τριγυρνώντας ανάμεσα στους άγνωστους, σκυφτούς, ταλαντούχους, πλανόδιους ζωγράφους, χάνεται η ματιά μέσα στην ομορφιά και επιθυμεί η καρδιά την απόδραση σ’ αυτό το όνειρο.

Και όλα αυτά πού;

Στη μικρή γραφική πλατεία της Μονμάρτης, “Place du Tertre”.

Και ποια είναι η Μονμάρτη;

Η Μονμάρτη είναι ένας από τους ψηλότερους λόφους του Παρισιού, ύψους εκατόν τριάντα μέτρων. Από εκεί έχει θέα πενήντα περίπου χιλιόμετρα στον ορίζοντα. Το όνομά της σημαίνει, πιθανόν, “Mont des martyrs” (όρος των Μαρτύρων), καθώς σύμφωνα με την παράδοση, εκεί αποκεφαλίστηκαν οι Άγιοι, Διονύσιος (Επίσκοπος του Παρισιού), Ελευθέριος και Ρούστικος, περίπου το 252. Επομένως η ύπαρξή της ανάγεται στην αρχαιότητα. Το 1134 ο Λουδοβίκος ΣΤ΄ ίδρυσε στο μέρος αυτό ένα αβαείο Βενεδικτίνων. Εκεί κτίστηκε η εκκλησία Άγιος Πέτρος, η οποία ήταν παρεκκλήσιο του μοναστηριού και συγχρόνως ενοριακή εκκλησία από τις πιο παλαιές του Παρισιού. Κατά την διάρκεια του 17ου αιώνα εγκαταλείφθηκε το αβαείο. Το 1681 ένα νέο μοναστήρι κτίστηκε στο μέσο του λόφου, κοντά σ’ ένα παρεκκλήσιο του Αγίου Μαρτυρίου. Ο λόφος της Μονμάρτης καλυμμένος με αμπέλια, μέχρι τις αρχές του 20ου αιώνα διατηρούσε χαρακτήρα εξοχής. Μέσα σ’ αυτόν τον μοναδικό αμπελώνα, βρίσκεται το κοιμητήριο του Saint Vensan. Το 1798, στη δυτική πλαγιά του λόφου, δημιουργήθηκε το ομώνυμο κοιμητήριο ή λεγόμενο “βόρειο νεκροταφείο” του Παρισιού. Σ΄ αυτό βρίσκονται οι τάφοι του ποιητή Θεόφιλου Γκωτιέ, του ζωγράφου Οράς Βερνέ, των συνθετών Εκτόρ  Μπερλιόζ και Ζακ Όφενμπαχ, του Γερμανού ποιητή Χ. Χάινε, του Ρώσου χορευτή Β. Νιζίνσκι, του Γάλλου σκηνοθέτη Φρανσουά Τρυφό κ.ά. Στην κορυφή του λόφου, το 1876 η βασιλική της Sacré Cœur (Ιερή Καρδιά) οικοδομήθηκε, σε σχέδιο του αρχιτέκτονα Paul Abadie, μετά την ήττα της Γαλλίας στον γαλλογερμανικό πόλεμο του 1870-1871, χάρη σε δημόσιο έρανο. Αποτελεί και σήμερα ένα από τα σπουδαιότερα αξιοθέατα του Παρισιού.Ένα εντυπωσιακό αρχιτεκτονικό οικοδόμημα τόσο εξωτερικά όσο και εσωτερικά.

Η Μονμάρτη με τους δρόμους γεμάτους με χαμηλά σπίτια, κήπους, μύλους και γραφικά λιθόστρωτα στενά, έγινε έμπνευση για πολλούς ζωγράφους. Έτσι εξελίχθηκε σε ένα σημαντικό κέντρο καλλιτεχνικών δραστηριοτήτων. Έγινε τόπος συγκέντρωσης πολλών, κυρίως φτωχών, διανοούμενων, καλλιτεχνών, μεταξύ των οποίων ο Ρενουάρ, ο Τουλούζ Λωτρέκ, ο Βίνσεντ βαν Γκογκ, ο Ανρί Ματίς, ο Μπρακ, ο Νταλίκαι ο Πάμπλο Πικάσο, καθώς επίσης γυναικών ελευθερίων ηθών και διαφόρων σπουδαστών, που όλοι σχεδόν από τον τρόπο ζωής τους έδιναν ένα ιδιότυπο χαρακτήρα στην περιοχή, που ονομάστηκε μποέμικη. Η συρροή επώνυμων καλλιτεχνών, η ζωή και τα έργα τους, την έκαναν διάσημη σε όλο τον κόσμο.

Σιγά – σιγά η εικόνα της Μονμάρτης άρχισε να αλλάζει. Οι ανεμόμυλοι έγιναν μπαράκια και καμπαρέ, επαγγελματίες χορεύτριες έκαναν την εμφάνισή τους και η εμπορευματοποίηση της Μονμάρτης έκανε τους καλλιτέχνες να την εγκαταλείψουν ειδικά όσους επιζητούσαν μποέμικη απομόνωση. Η συνοικία της Μονμάρτης πριν τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο αποτέλεσε λόγω της φιλοξενίας αρκετών κέντρων διασκέδασης, με πολυάριθμα καμπαρέ, όπως το θρυλικό Moulin Rouge (Κόκκινος Μύλος), το Lapin Agile (Σβέλτος Λαγός) και το Le Chat Noir (Ο Μαύρος Γάτος), το επίκεντρο της μποέμικης ζωής όλης της Ευρώπης. Όμως η αλλαγή είχε επέλθει. Ανώνυμοι καλλιτέχνες εμφανίστηκαν και «ο θρύλος των καλλιτεχνών της Μονμάρτης σύντομα δεν θα υφίσταται».

Σήμερα υπάρχουν περίπου τριακόσιοι καλλιτέχνες που έχουν την πολυπόθητη άδεια να δουλέψουν στην “Place du Tertre” και δεν αντιμετωπίζουν την απειλή της εξάλειψης, καθώς η λίστα αναμονής για τη λήψη της άδειας, είναι μεγάλη. Όμως ανησυχούν για το τέλος μιας παράδοσης. Η επιβίωση γίνεται όλο και δυσκολότερη και η εικόνα όλο και χειρότερη. Οι κανόνες είναι αυστηροί και είναι καταχωρημένοι στους καταλόγους του Οίκου του Καλλιτέχνη, της γαλλικής κρατικής ένωσης καλλιτεχνών. Μόνο οι καλλιτέχνες που ανταποκρίνονται σε αυστηρά κριτήρια επιτρέπεται να δουλέψουν και να πουλούν τα έργα τους στην πλατεία. Ο χώρος είναι περιορισμένος, ένα τετραγωνικό μέτρο αντιστοιχεί σε δύο καλλιτέχνες και σε αυτόν δουλεύουν εναλλάξ. Όμως η προσπάθειά τους συνεχίζεται.

 

Η Μονμάρτη γοητεύει και παραμένει διαχρονική μέσα από την ιστορική της αξία.

Η Μονμάρτη γοητεύει και μένα και πάντα περίμενα τη στιγμή να βρεθώ και να περπατώ ανάμεσα στα καβαλέτα,ανάμεσα στους σκυφτούς, ανώνυμους καλλιτέχνες που ζωγραφίζουν με την ψυχή τους. Να αναπνέω μέσα από τις σκιές του παρελθόντος τα αρώματα του σήμερα. Μιλώ μαζί τους γνωρίζοντας τα μυστικά της τέχνης τους και μέσα από τη σκέψη τους, το όραμά τους, γίνομαι ένα μαζί τους. Το πνεύμα και η διάθεση της παρισινής κοινωνίας της «belle époque» θα υπάρχει και θα υπάρχει.

Χαμογελώ και παρασύρομαι στο χορό της τέχνης, σ’ αυτή την πανέμορφη, χρωματιστή, μεθυστική πλατεία της Μονμάρτης.

Ο περίπατός μου δεν έχει τελειώσει ακόμα…και θα αργήσει…

Φωτογραφίες: Aphrodite Dedous

4 Σκέψεις στο “Οι ζωγράφοι της Μονμάρτης”

  • I do not know whether it’s just me or if perhaps everybody
    else encountering problems with your website. It appears like some of the text on your posts are running off the screen. Can somebody else please comment and let me know if this is happening to them too?
    This could be a issue with my internet browser because I’ve had
    this happen previously. Appreciate it

  • Great post. I was checking constantly this blog and I’m impressed!
    Very useful info specifically the last part 🙂 I care for such information a
    lot. I was seeking this certain info for a long time.
    Thank you and best of luck.

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται.